وسواس نوعی اختلال فکری و عملی است که می تواند شرایط زندگی فرد را تحت تاثیر فعالیت های منفی و غیرارادی قرار دهد.
خوشبختانه روش های درمانی موثری برای کنترل و بهبود قطعی وسواس وجود دارد، به شرط اینکه درمان درست و منظم انجام شود و بیماران همکاری لازم را با پزشک داشته باشند.
بخشی از درمان های کاربردی برای بهبود وسواس شامل روان درمانی و برای برخی دارودرمانی می باشد.
درمان وسواس چیست؟
یکی از موضوعات نگران کننده برای برخی از افراد اختلالاتی است که روال طبیعی زندگی آنها را تحت تاثیر قرار می دهد.
پزشکان معتقدند که اگر وسواس و علائم آن بیش از یک ساعت در روز وقت فرد را مختل کند باید مورد درمان قرار بگیرد.
وسواس می تواند زندگی، کار و روابط افراد را دچار اختلال کند، افکار آنها را کنترل می کند و فرد نمی تواند فعالیت های مورد نظر و اقدامات از پیش طراحی شده را انجام دهد.
زیرا آنها به واسطه وسواس دچار اضطراب شدیدی میشوند که ذهن آنها را ملزم به انجام فعالیت های خاص و وسواس گونه می کند.
وسواس هیچ ارتباطی به ضعف شخصیت افراد ندارد، این عارضه قابل کنترل است و و در صورت بروز آن حتی با شدیدترین حالت امکان درمان آن وجود دارد.
آمارها نشان می دهد که درصد قابل توجهی از افراد جامعه تقریباً دچار وسواس خاموش هستند یا می توانند آن را کنترل کنند.
اما زمانی که کنترل شرایط و ذهن از دست آنها خارج میشود رفته رفته وسواس های فکری شروع میشود.
این افراد نیاز به درمان فوری دارند و اگر وسواس در اوایل عارضه شناسایی و درمان شود بیماران را با مشکلات و پیچیدگی درمان مواجه نمی کند.
انواع وسواس و راه درمان
نکته بسیار مهمی که در مورد انواع وسواس وجود دارد این است که هر کدام از عوارض با توجه به شرایط بیماران و نوع اختلالی که برای فرد ایجاد می کنند درمان های متفاوتی دارند که اگر به درستی انجام پذیرد وسواس خیلی سریع تر از آنچه که تصور میکنید برطرف و درمان میشود.
شواهد نشان می دهد که اولین و مهمترین اصل برای درمان انواع وسواس روان درمانی تخصصی است، حتی اگر در شدیدترین حالت باشد دارو درمانی در کنار روان درمانی انجام میشود.
ضمن اینکه پزشکان روان درمانی را زمانی تاثیرگذار می دانند که در انجام آن استمرار و تمرین صورت پذیرد تا نهایتاً به موفقیت و درمان کامل برسد.
وسواس شست و شو و ترس از آلودگی
یکی از شایع ترین انواع وسواس در بین افراد وسواس شست و شو است، این افراد دائماً در حال شستن دست، حمام طولانی یا حساسیت افراطی به نجاست هستند.
برای اینکه این نوع وسواس به درستی و خیلی سریع درمان شود بیماران باید به تدریج با انواع آلودگی مواجه شوند، مثل زمانی که دستگیره در را لمس می کنند یا شیعی را از روی زمین برمیدارند.
این افراد باید تلاش کنند که در چنین موقعیت هایی دست خود را نشسته و یا تعداد دفعات شستشو را کاهش دهند.
همچنین باید در صورت تشدید حس اضطراب در چنین موقعیت هایی تحمل خود را افزایش داده تا مبادا وسواس تقویت شود.
وسواس چک کردن
برخی از افراد با نگرانی از بروز حوادث غیر طبیعی دائماً در حال چک کردن قفل درب، موبایل، فرزندان یا گاز و سایر لوازم مصرفی هستند، معمولاً این افراد چندین بار فعالیت های تکراری انجام می دهند.
برای درمان درمانگر به آنها توصیه می کند که این فعالیت را فقط یک بار انجام داده و هر موضوع را فقط یک بار چک کنند ترک این عادت و جلوگیری از تکرار مداوم آن نقش مهمی بر درمان وسواس چک کردن دارد.
این افراد باید یک بار چک کردن را به خاطر سپرده و اگر با شک و تردید مواجه میشوند در برابر تکرار مجدد این کار مقاومت کنند.
وسواس فکری
مبتلایان به وسواس فکری اغلب درگیر افکار منفی، مذهبی، ترس از آسیب زدن یا شک اعتقادی هستند.
بهترین راه درمان برای بهبود این دسته از افکار فکری بی تفاوت بودن به افکاری است که به ذهن افراد هجوم می آورد.
بهتر است به دنبال دریافت اطمینان از اطرافیان نباشید و از بحث کردن در مورد افکار و نظرات مختلف خودداری کنید.
بهتر است این فکر را بپذیرید که هر شخص دیدگاه خاص خود را دارد و این امر باعث میشود که افکار وسواسی به سراغ فرد نیاید.
البته در مورد وسواس های فکری گاهی پزشکان دارو درمانی را نیز توصیه می کنند.
وسواس تقارن و کمال گرایی
یکی از شایع ترین انواع وسواس که اغلب به صورت خاموش و پنهان وجود دارد وسواس تقارن و کمال گرایی و نظم است.
این افراد تمایل زیادی به متقارن بودن اشیا داشته و ترجیح می دهند هر چیز یا اشیایی در بهترین حالت قرار بگیرد.
برای درمان چنین وسواسی بهتر است که نسبت به اشیا نامتقارن بی تفاوت باشید و برای اصلاح موقعیت آنها اقدام نکنید.
اگر بتوانید میزان ناراحتی و تمرکز خود را بر نامتقارن بودن اشیا تحمل کنید خیلی زود این وسواس برطرف میشود و شدت آن کاهش می یابد.
بهترین روش درمان وسواس
زمانی که صحبت از درمان وسواس میشود بیماران به دنبال بهترین و سریع ترین راهکار درمانی هستند.
دکتر ابوالفضل قریشی روان درمانی تخصصی را یک استاندارد طلایی در درمان وسواس می دانند چرا که می تواند ریشه وسواس را مورد هدف قرار داده و اگر درمان کامل و به طور دقیق انجام شود اثری ماندگار دارد.
به طور کلی روان درمانی برای انواع وسواس مورد استفاده قرار می گیرد و کمک می کند تا بیماران با افکار و موقعیت های وسواسی به تدریج مواجه شده و با انجام ندادن فعالیت های آزار دهنده شدت وسواس در آنها کاهش پیدا می کند.
در کنار روان درمانی گاهی دارو درمانی نیز انجام میشود، ترکیب این دو روش سرعت جواب دهی را افزایش داده و برای وسواس های بسیار شدید اقدام موثری محسوب میشود.
پزشکان معتقدند که اگر دارو درمانی برای بهبود وسواس شروع شود حدودا ۸ هفته زمان می برد تا اثرگذاری آن اتفاق بیفتد.
همچنین باید مصرف دارو به عنوان یکی از گزینه های درمانی وسواس ۶ تا ۱۲ ماه ادامه پیدا کند و نباید مصرف این داروها به طور ناگهانی قطع شود.
آیا وسواس درمان قطعی دارد
یکی از نگرانی های مهم مبتلایان به وسواس این است که آیا می توانند این عارضه را درمان کنند و از تمام عوارض و مشکلات جانبی آن رها شوند یا خیر.
پژوهشها و تحقیقاتی که تا به امروز انجام شده است نشان می دهد که وسواس کاملاً قابل درمان است و تقریباً می توان تمامی عوارض آن را برطرف نمود و با راهکارهای صحیح از عود مجدد آن جلوگیری کرد.
پزشکان بر این باورند که اگر روان درمانی تخصصی به عنوان کلیدیترین گزینه درمانی کاملاً منظم و صحیح انجام شود و فرد تمرین های درمانی را ادامه دهد امکان خاموشی کامل و طولانی مدت وسواس وجود دارد.
چقدر طول میکشد وسواس درمان شود
برای درمان کامل اختلالاتی مانند وسواس باید کاملا صبور باشید، با توجه به شدت و نوع وسواس احتمالا پروسه درمان و حتی مشاوره فردی چند هفته تا چند ماه طول می کشد.
هرچقدر که وسواس عمیق تر و شدیدتر باشد دوره بهبودی نیز طولانی تر خواهد بود. به طور کلی کسانی که تحت روان درمانی تخصصی با هدف درمان وسواس قرار می گیرند شروع بهبودی را از هفته ۳ تا ۵ درمان تجربه می کنند، ضمن اینکه درمان موثر در ۸ تا ۲۰ جلسه رقم می خورد.
به طور معمول طول دوره درمان وسواس بین ۲ تا ۵ ماه متغیر است اما اگر افراد به وسواس های قدیمی مبتلا باشند اما تمرین های دقیق و درمان را مطابق با خواست پزشک انجام دهند در مدت زمان کوتاه تری می توانند پروسه درمان را سپری کنند.
ضمن اینکه این افراد باید مصرف دارو را چند هفته تا چند ماه ادامه داده و در صورتی که بهبود وسواس حاصل میشود قطع مصرف دارو را به تدریج انجام دهند و این پروسه می تواند مدت زمان طولانی ادامه پیدا کند.
به همین دلیل مبتلایان به وسواس نباید بابت مدت زمان درمان نگران باشند و بهتر است که با صبوری مسیر درمان را همراه با پزشک خود سپری کنند.
