روشهای درمان اختلال افسردگی

اختلال افسردگی نوعی عارضه خلقی-روانی است که برای درمان آن اغلب پزشکان از اقدامات چند وجهی و فرد محور استفاده می کنند.

با توجه به اینکه افسردگی به چه علت و در کدام دوره زندگی اتفاق افتاده باشد پزشکان درمان های موثر و متفاوتی را برای افراد در نظر می گیرند و هدف بهبود سریع تر بیماران و رفع این عارضه روانی می باشد.

افسردگی چیست و چرا ایجاد می‌شود؟

افسردگی نوعی اختلال خلقی وسیع است که مبتلایان به آن همواره درگیر حس اندوه عمیق، ناامیدی، بی انگیزگی و کاهش لذت زندگی هستند. غمی که بر اثر افسردگی اتفاق می افتد طبیعی نیست بلکه این حس غم باعث تغییرات گسترده در احساسات، رفتار و عملکرد جنسی فرد میشود به نوعی که زندگی آنها را به طور کامل مختل می کند.

کسانی که به افسردگی مبتلا هستند به مرور زمان کاهش خلق و خو و انرژی را تجربه کرده و علاقه آنها به فعالیت هایی که در گذشته برایشان خوشایند بود از بین می رود.

اگر چنین شرایطی حداقل ۲ هفته یا بیشتر ادامه پیدا کند ممکن است نشانه ای از افسردگی باشد.

افسردگی حالتی برای بیمار ایجاد می کند که فرد تصور می کند خود واقعی نیست زیرا دنیای آنها بی رنگ و بی معنا شده و درگیر حس عمیق ناامیدی و حس گناه دائمی هستند.

به طور کلی افسردگی می تواند نتیجه ی چند عامل مختلف باشد که عبارتند از:

عوامل زیستی

یکی از دلایل ایجاد افسردگی عوامل زیستی است، اگر تعادل مواد شیمیایی مغز بر هم بخورد و کاهش سطح سروتونین، دوپامین یا نور اپی نفرین اتفاق بیفتد فرد به افسردگی مبتلا میشود.

البته ژنتیک و ابتلای بستگان نزدیک به افسردگی احتمال بروز آن را در افراد بیشتر می کند فراموش نکنید که تغییرات هورمونی بعد از زایمان، تغییر در تیروئید یا تغییرات هورمونی ناشی از یائسگی در بروز افسردگی نقش بسیار مهمی دارند.

عوامل روانشناختی

عوامل روان شناختی عامل دیگر ایجاد کننده افسردگی هستند، الگوهای فکری منفی مثل مقایسه مداوم با دیگران و سرزنشگری می تواند احتمال ایجاد افسردگی را افزایش دهد.

همچنین تجربیات تلخ گذشته یا عدم کنترل امورات زندگی می تواند در نهایت به افسردگی ختم شود.

عوامل محیطی و اجتماعی

در بروز این اختلال خلقی و روانی عوامل محیطی تاثیرگذار است، برخی افراد به دلیل فشارهای کاری، مالی یا خانوادگی به این عارضه مبتلا میشوند همچنین تغییرات ناگهانی زندگی، نبود حمایت عاطفی و انزوا و تنهایی مزمن نقش مهمی در بروز افسردگی دارد.

سبک زندگی

سبک زندگی افراد و مراقبت از سلامت بدن در بروز این تغییرات روانی موثر است، خواب نامنظم، تغذیه نا مناسب، بی تحرکی کمبود ویتامین D و امگا۳ هر کدام نقش مهمی در بروز افسردگی دارند.

آیا افسردگی خود به خود برطرف می‌شود؟

بسیاری از کسانی که به افسردگی مبتلا هستند سعی می کنند با انجام راهکارهای ساده اقدام به بهبود این عارضه کنند اما باید بدانید که اگر افسردگی در حد خفیف و کوتاه مدت باشد ممکن است با مراقبت صحیح خود به خود بهبود پیدا کند.

اما در بیشتر موارد افسردگی در حد متوسط تا شدید است که این افراد به طور حتمی نیاز به مداخله درمانی دارند. افسردگی خفیف و موقتی یک بیماری کوتاه مدت است که اغلب با سلامت جسمی کامل و پشتوانه قوی اجتماعی همراه است.

اما این افراد به مرور زمان می توانند خود را با شرایط سازگار کرده و علائم افسردگی فروکش می کند و حزن و اندوه دائمی آنها برطرف میشود.

اما در مورد افسردگی متوسط تا شدید چنین شرایطی وجود ندارد، گاهی افراد علائم طولانی مدتی را تجربه می کنند که حتی ممکن است بعد از یک دوره نسبی شدت بیشتر آن برای فرد تکرار شود.

همچنین اگر علائم در افسردگی شدت پیدا می کند و عمیق تر و جدی تر میشود این افراد به مرور افت شدیدی را در عملکرد شغلی، تحصیلی و روابط خود تجربه می کنند که در موارد شدید این عوامل می تواند به خودکشی منجر شود.

در نتیجه توصیه میشود که برای مبتلایان به افسردگی به موقع درمان های صحیح انجام پذیرد، حتی اگر افسردگی در حد خفیف است قطعا درمان های ساده تری پیش روی فرد خواهد بود اما بهبودی کامل نزدیک است.

علت اینکه نباید به بهبود خود به خودی افسردگی امیدوار باشید این است که اگر افسردگی وارد چرخه اصلی آن شود باعث کاهش فعالیت افراد شده و انزوا و عدم دریافت پاداش را به هر حالت دیگری ترجیح می دهند.

به گونه ای که مغز به فعالیت ها یا پاداش های مثبت واکنشی نشان نمی دهد ضمن اینکه این افراد رفته رفته دچار تقویت افکار منفی در ذهن میشوند و معمولا نمی توان در چنین شرایطی به رفع چنین اختلالی امیدوار بود.

بهتر است که این افراد تحت درمان های تخصصی توسط دکتر ابوالفضل قریشی قرار گرفته تا مجدد به زندگی عادی و لذت های گذشته بازگردند.

درمان افسردگی با دارو

یکی از مهمترین اقداماتی که برای درمان افسردگی صورت می پذیرد دارو درمانی است، پزشکان معتقدند که مصرف دارو برای برخی از مبتلایان به افسردگی بخش حیاتی در مدیریت افسردگی محسوب میشود و کسانی که درگیر افسردگی متوسط تا شدید هستند باید دارو درمانی را مطابق با نظر پزشک شروع کنند.

داروهایی که برای بیماران مبتلا به افسردگی تجویز میشود برای بازگرداندن تعادل شیمیایی در مغز آنها مناسب است  تا اثر افسردگی را از بین برده و سعی دارند مقدار سروتونین، نوراپی‌نفرین و دوپامین را به حالت نرمال بازگردانند.

پزشکان این داروها را منحصرا برای بیماران تجویز کرده که بستگی به شرایط آنها، نوع بیماری و شدت آن دارد.

پزشکان بر این باورند که اولین و رایج ترین خط درمان برای افسردگی دارو درمانی است، زیرا نسبت به سایر روش ها عوارض کمتری دارد اما مهم است که این اقدام توسط روانپزشک صورت پذیرد و افراد از دوز مناسب دارو استفاده کنند.

نکته ای که در مورد درمان افسردگی با دارو باید بدانید این است که اثر کامل این داروها حداقل دو تا چهار هفته بعد از شروع مصرف آشکار میشود و باید تا این زمان کاملا صبور باشید و مصرف صحیح داروها را ادامه دهید.

با توجه به اینکه دارو درمانی برای بهبود افسردگی یک اقدام رایج و مهم محسوب میشود اما این افراد باید با صبر و استمرار از داروهای خود استفاده کنند تا اثر آن را تجربه نمایند.

این داروها ممکن است در ابتدا عوارض جانبی محدودی ایجاد کنند که اغلب با بهبود وضعیت افسردگی و افزایش تحمل بدن این عوارض برطرف میشود.

قطع داروهایی که برای درمان افسردگی تجویز میشوند به طور ناگهانی ممکن نیست. پزشکان یک برنامه تدریجی برای بیمار در نظر گرفته تا بعد از بهبودی دوز مصرف دارو را کم و نهایتا متوقف کنند.

فراموش نکنید که معمولا دارو درمانی به عنوان یک تکنیک مکمل استفاده میشود و انجام آن در کنار روان درمانی باعث کاهش سریع تر علائم افسردگی و بهبود بیمار خواهد شد.

روش‌های نوین برای درمان افسردگی کدامند؟

این روش های درمانی موارد زیر را شامل می شوند:

روش های تحریک مغز

یکی از اقدامات درمانی نوین برای بهبود افسردگی استفاده از جریان الکتریکی یا مغناطیسی است که اعمال آن به بخش های خاصی از مغز باعث تنظیم خلق و خو شده و ارتباطات عصبی را تنظیم می کند.

تحریک مغناطیسی فراجمجمه ای به روشی گفته میشود که با استفاده از میدان مغناطیسی برای تحریک غیر تهاجمی سلول های عصبی  ناحیه ای از مغز تحت تاثیر قرار گرفته و به عملکرد بهتر خلق و خو و تنظیم و کنترل آن کمک می کند.

گاهی پزشکان تحریک عمقی مغز را مناسب می دانند که یک روش تهاجمی تر است و با انجام پالس های الکتریکی منظم و انتقال آن از طریق الکترود به عمق مغز صورت می پذیرد.

معمولا این روش درمانی برای شدیدترین نوع افراد افسردگی و مقاومت به درمان انجام می پذیرد.

رویکردهای دارویی پیشرفته

بعد از مشاوره فردی، دارو درمانی نقش مهمی در بهبود بیماری هایی مثل افسردگی دارد، اما پزشکان امروزه از داروهای جدید با مکانیسم های دوگانه و سه گانه استفاده می کنند که تمرکز دارو بر سیستم سروتونین، نوراپی نفرین و دوپامین است و می تواند به صورت همزمان اثرگذاری لازم را بر بهبود بیماری داشته باشد.

 بازبینی و تنظیم دقیق درمان های موجود

یکی از مهمترین اقداماتی که متخصصان در پروسه درمان افسردگی انجام می دهند بازبینی و تنظیم دقیق درمان های فعلی است.

این روش نوین کمک می کند تا پزشکان بتوانند از عملکرد خود در تشخیص اولیه مطمئن شوند و متوجه میشوند که آیا درمان انجام شده برای نوع افسردگی موجود مناسب است یا خیر.

ضمن اینکه با این فرآیند پزشکان می توانند دارو درمانی و اقدامات تخصصی انجام شده را مطابق با شرایط و واکنش بدن بیمار تنظیم کنند و دوز و مدت کافی برای مصرف هر دارو مشخص میشود.